Jorrit in Canada

Vorig weekend heb ik weer een reisje van mijn 'to-do-list' kunnen wegstrepen: Ottawa. Het was weer de moeite waard, ook de ruim vijf uur durende busreis. Het is een typische hoofdstad, met ongelooflijk veel monumenten en standbeelden en monumenten. Zo ongeveer iedere minister-president krijgt een standbeeld (althans, tot ongeveer 1960), en verder natuurlijk vorsten (een ruiterstandbeeld van de huidige koningin Elizabeth II), oorlogshelden (waaronder het nationale oorlogsmonument, dat 22 meer dan levensgrote bronzen soldaten telt, waarvan twee te paard, plus een kanon) en een aantal ontdekkingsreizigers. Op de foto hierboven staat het beeld van Samuel de Champlain, de stichter van Québec, die als eerste witman de Ottawa-rivier verkende. Ik had wat problemen met foto's opladen, dus ik laat het hier eerst even bij wat dat betreft.

Ook de nationale musea zijn erg mooi, met name het Canadees Oorlogsmuseum. Dit vertelt, op een zeer moderne manier, de Canadese oorlogsgeschiedenis. Erg indrukwekkend, zeker omdat de verschrikkingen van de beide Wereldoorlogen zo duidelijk worden gemaakt, maar ook vanwege de enorme hoeveelheid aan bijzondere objecten. Zo heb ik bijvoorbeeld de vulpen gezien waarmee generaal Charles Foulkes op 5 mei 1945 de capitulatie van de Duitse troepen in Nederland ondertekende, in Hotel de Wereld in Wageningen.

In feite gaat het bij deze stad om een tweelingstad, Ottawa-Gatineau. Ottawa, dat in Ontario ligt, is officieel de hoofdstad van de Canadese federatie, maar Gatineau, dat aan de overkant van de rivier in Québec ligt, huisvest ook veel overheidskantoren en een nationaal museum. Mede hierdoor is deze stad ook weer erg tweetalig, ook de Ottawa-zijde. In alle winkels en eettenten kun je zonder problemen elk van beide talen gebruiken. Het blijft toch erg grappig om in twee talen aangesproken te worden.

Bij Ottawa houdt het ook wel echt op met de tweetaligheid overigens. Omdat ik regelmatig vragen krijg over hoe Frans het hier nu eigenlijk is, even wat cijfertjes. Bijna een kwart van de Canadese bevolking heeft het Frans als moedertaal, waarvan bijna 90% in de provincie Québec woont. In alle andere provincies en territoria zijn er echter ook erkende Franstalige gemeenschappen, zoals de Fransaskois in Saskatchewan.
Van de Engelstalige Canadezen geeft 9% aan beide talen te kennen, van de Franstaligen zegt 43% dit te kunnen. Dit komt vooral omdat Engels hier op de scholen in ieder geval een beetje gedoceerd wordt, en Frans niet in alle provincies. Daarbij zijn de Amerikaanse media, ook in Québec, tamelijk nadrukkelijk aanwezig. Neemt niet weg dat bijna 60% van de 'Quebeckers', zoals men ze in het Engels noemt, niet tot nauwelijks Engels kan. En nee, dit zijn niet alleen oude mensen. Ik durf wel te stellen dat ik beter Engels spreek dan de meeste van mijn medestudenten. Op zich wel apart dus, dat in Nederland Canada altijd gezien wordt als een Engelstalig land.

De winter wil nog niet echt doorbreken hier. Integendeel. Op het moment van schrijven, half elf 's avonds, is het maar liefst 16 graden buiten. Ik bedenk het niet, verschillende weersites zeggen het. Gisteren en vandaag was het overdag enorm zacht weer, met temperaturen van tegen de 20 graden: het lijkt er op dat de winter dit jaar overgeslagen wordt, en we maar weer aan de lente beginnen. In Nederland zou ik dat prima vinden, want daar is de kans op een fatsoenlijke winter toch al miniem. Maar ik wil tijdens mijn verblijf hier nog wel minimaal een keer ingesneeuwd worden.

Men is er overigens wel op voorbereid. Zo zijn langs de paden op de campus paaltjes geslagen met rode uiteinden, zodat je ze makkelijker kan volgen als het gesneeuwd heeft. Ook zijn tussen paden en struiken provisorische hekjes in de grond geslagen, ik vermoed om de ondergesneeuwde struiken te beschermen tegen het geweld van sneeuwruimers, en men heeft bij de deuren van bepaalde gebouwen grote stukken vloerbedekking op de gladde stenen vloeren getapet, ik neem aan om te voorkomen dat deze laatste erg nat worden wanneer iedereen met z'n sneeuwpoten binnen komt baggeren.

Maar goed, er zit niet veel anders op dan afwachten; voorlopig lijken de voorspellingen er echter nog niet op. Wat 'er' waarschijnlijk wel redelijk op lijkt, zijn de uitslagen van mijn tentamens. Ik had er drie voor, en twee na de herfstvakantie. De tentamens hier zijn erg anders dan in Groningen, en iedere docent hanteert ook weer een totaal andere stijl, wat wel even wennen was. In veel gevallen krijg je de vragen al van tevoren. In één geval (het vak 'Politique et religions', over de wisselwerking tussen politiek en religie) waren dit er vier, waarvan er drie tijdens het tentamen met 80 regels per vraag beantwoord moesten worden. Bij het vak 'La politique québecoise et canadienne' kregen we maar liefst 40 vragen om voor te bereiden, maar hiervan vroeg hij er maar 10 op het tentamen, en ze konden redelijk bondig worden beantwoord. Weer een ander tentamen, voor een geschiedenisvak over de relatie tussen Europa en de rest van de wereld, moest volledig in de eigen tijd gemaakt worden, maar dit was wel het meest tijdrovende vak.

Van de 'taalbarrière' heb ik tijdens de tentamens niet erg veel last gehad; ik mag weliswaar een woordenboek gebruiken, en er zullen ongetwijfeld veel spel- en grammaticafouten in mijn antwoorden hebben gezeten, maar toch. Ik ben dan ook nog niet enorm onder de indruk van het niveau dat gevraagd wordt. Eén uitzondering is misschien het inleidende filosofievak dat ik doe. Niet alleen vergt het omschrijven van filosofische ideeën wat meer subtiliteit in het taalgebruik dan andere zaken doen, ook kon ik de desbetreffende docent in het begin nauwelijks verstaan, vanwege zijn onmogelijke accent en spreeksnelheid. Dit gaat nu gelukkig een stuk beter, dus ik vermoed dat dat ook wel goed komt.

Ik heb nog niet alles terug, maar de cijfers die ik wel had waren het gemiddelde, of zelfs net daarboven, dus daar ben ik in eerste instantie aardig tevreden mee!